Rockwell Sertlik Cihazları

Kesme , Parlatma ve Sıcak Bakalite Alma Cihazları

 

Rockwell Sertlik Ölçüm Cihazları Nedir?

ISO ve ASTM Standartlarına Göre Uygulama Rehberi

Rockwell sertlik ölçüm cihazları, metal ve bazı sert plastik malzemelerin yüzey sertliğini hızlı, hassas ve tekrarlanabilir şekilde ölçmek için kullanılan endüstriyel test sistemleridir. Üretim hatlarında kalite kontrol, ısıl işlem doğrulama ve malzeme kabul testlerinde en yaygın kullanılan sertlik test yöntemlerinden biridir.

Bu kapsamlı rehberde, Rockwell sertlik testinin çalışma prensibini ve uygulamanın ISO 6508 ve ASTM E18 standartlarına göre nasıl yapılması gerektiğini teknik detaylarıyla ele alıyoruz.

Rockwell Sertlik Testi Nedir?

Rockwell sertlik testi, belirli bir yük altında batıcı ucun (indenter) malzeme yüzeyine yaptığı kalıcı izin derinliğini ölçerek sertlik değerini belirler.

Test süreci iki aşamadan oluşur:

Ön yük (Minor Load) uygulanır.

Ana yük (Major Load) uygulanır ve kaldırılır.

Kalıcı batma derinliği ölçülerek HR değeri hesaplanır.

Sonuç doğrudan cihaz ekranında HR (Hardness Rockwell) olarak okunur.

 

Rockwell Sertlik Ölçüm Cihazı Çeşitleri

1️⃣ Analog Rockwell Sertlik Cihazı

Mekanik gösterge

Manuel yük uygulama

2️⃣ Dijital Rockwell Sertlik Cihazı

Elektronik ölçüm sistemi

Otomatik yük kontrolü

Veri kaydı ve USB çıkışı

3️⃣ Süperficial Rockwell Cihazları

İnce kaplamalar ve düşük yük uygulamaları için

ISO 6508 Standardına Göre Rockwell Testi

ISO 6508, metalik malzemeler için Rockwell sertlik test yöntemlerini kapsar.

ISO 6508 Temel Parametreleri

Ön yük: 10 kgf

Ana yük: 60 / 100 / 150 kgf

Batıcı uç: Elmas konik (Brale) veya çelik bilye

Yük uygulama süresi: 2–6 saniye

ISO 6508 Uygulama Adımları

Numune yüzeyi düzgün ve temiz olmalıdır.

Numune kalınlığı yeterli olmalıdır (batma derinliğinin en az 10 katı).

Cihaz kalibrasyonu referans blok ile doğrulanmalıdır.

Ön yük uygulanır.

Ana yük uygulanır ve belirlenen sürede tutulur.

Ana yük kaldırılır, ölçüm okunur.

En az 3 farklı noktadan ölçüm alınmalıdır.

ASTM E18 Standardına Göre Rockwell Sertlik Testi

ASTM E18, dünya genelinde en yaygın kullanılan Rockwell test standardıdır ve özellikle otomotiv, havacılık ve savunma sektörlerinde referans kabul edilir.

ASTM E18 Teknik Gereklilikleri

Ön yük: 10 kgf

Toplam test yükleri:

HRA → 60 kgf

HRB → 100 kgf

HRC → 150 kgf

Bekleme süresi: 2–5 saniye

Test yüzeyi paralel ve titreşimsiz olmalıdır.

ASTM E18 Uygulama Süreci

Test bloğu ile günlük doğrulama yapılmalıdır.

Batıcı uç hasar kontrolü yapılmalıdır.

Numune sabit ve düz bir zemine yerleştirilmelidir.

Ölçüm noktaları kenarlardan en az 2.5 mm uzakta olmalıdır.

Sonuçlar test raporuna HR ölçeği ile yazılmalıdır (örn: 58 HRC).

Rockwell Sertlik Skalaları

ÖlçekBatıcı UçToplam YükKullanım Alanı

HRAElmas60 kgfSert karbürler

HRB1/16" bilye100 kgfYumuşak çelik, pirinç

HRCElmas150 kgfIsıl işlemli çelik

Rockwell Sertlik Ölçüm Cihazı Teknik Özellikleri

Profesyonel bir Rockwell cihazında bulunması gereken özellikler:

Otomatik yük uygulama sistemi

Dijital derinlik sensörü

±0.5 HR hassasiyet

Referans blok kalibrasyon desteği

Veri aktarım yazılımı

Sertifikalı batıcı uç sistemi

CE ve ISO uyumluluk

ISO 6508 ve ASTM E18 Arasındaki Farklar

KriterISO 6508ASTM E18

Bölgesel KullanımAvrupa merkezliABD merkezli

TerminolojiISO formatıASTM formatı

Uygulama EsnekliğiDaha detaylı tanımlarEndüstriyel uygulama ağırlıklı

Temel prensipler benzer olmakla birlikte raporlama ve tolerans detaylarında farklılıklar olabilir.

Doğru Rockwell Testi İçin Kritik Noktalar

✔ Numune yüzeyi taşlanmış ve temiz olmalıdır
✔ Titreşimden uzak ortam sağlanmalıdır
✔ Kalibrasyon blokları periyodik kontrol edilmelidir
✔ Aynı noktaya tekrar ölçüm yapılmamalıdır
✔ Operatör eğitimi önemlidir

Rockwell Sertlik Testinin Avantajları

Hızlı sonuç (5–10 saniye)

Doğrudan okuma

Üretim hattına uygun

Tahribatsız sayılabilecek seviyede küçük iz

Yüksek tekrarlanabilirlik

 

Anahtar Kelimeler

Rockwell sertlik ölçüm cihazı, Rockwell sertlik testi, ISO 6508 sertlik testi, ASTM E18 standardı, HRC ölçümü, HRB testi, metal sertlik ölçümü, sertlik test cihazı fiyatları, dijital Rockwell cihazı